شمس الدين حافظ

100

غزليات حافظ ( فارسى )

اختلاف متن‌ها : 1 - ق - خ تازه پ - تار در مصرع اول بيت يكم « تار » بر « تاره » ترجيح دارد . 2 - ق - پ - تا عاشقان به بوى نسيمش خ - تا هر كسى به بوى نسيمى در بيت دوم « تا عاشقان به بوى نسيمش » بر « تا هر كسى به بوى نسيمى » رجحان دارد . چون از نظر معنا روشن‌تر و از جهت لفظ شيواتر است . 2 - ق - خ - بگشود پ - بگشاد بگشود در مصرع دوم بيت بالا زيباتر از « بگشاد » مىباشد . 5 - ق - پ - غمزه كرد - نعره‌هاى غلغلش خ - نغمه كرد . نغمه‌هاى غلغلش در مصرع اول بيت پنجم « نغمه » بر « غمزه » برترى دارد زيرا « نغمه صراحى » مفهوم است و مأنوس به ذهن . اما « غمزه صراحى » دلپذير نمىنمايد . شاعر مىخواهد بگويد ، « چه نغمه‌اى از صراحى بر آمد كه گلوى او را خراشيد و خون خم ( شراب ) با نغمه‌هاى غلغل در مجراى گلويش بسته شد » . در مصرع دوم نيز « نغمه » بر « نعره » برترى دارد چون براى صراحى زيبنده‌تر است . 6 - ق - خ - پرده سماع - درهاى و هو پ - حلقه سماع - در گفت‌وگو در مصرع اول بيت ششم « حلقه » بهتر از « پرده » است زيرا اولًا تكرار پرده در مصرع اول زيبا نيست و ثانياً واژهء « حلقه » با كلمهء « در » در مصرع دوم مناسبت كاربردى دارد و علاوه بر اينها در موقع سماع ، صوفيان حلقه‌وار گرد هم مىآمده‌اند . « درِ هاىوهو » نيز بر « درِ گفتگو » مرجّح است زيرا صوفيان هنگام سماع و ذكر ، « هاىوهو » مىكردند نه « گفت‌وگو » .